پروژه ساخت بلندترین ساختمان جهان، که سالهاست نگاه صنعت ساختمان و مهندسی را به خود جلب کرده، به یکی از مهمترین مراحل اجراییاش رسیده است. برج «جیئیسی» در عربستان سعودی اکنون به طبقه ۱۰۲ رسیده و با سرعتی قابل توجه به سوی ارتفاع نهایی خود، که بیش از یک کیلومتر پیشبینی شده، در حال پیشروی است.
روند ساخت این آسمانخراش غولپیکر در ماههای اخیر بسیار سریع بوده است. زمانی که آخرین گزارشها در نوامبر سال گذشته منتشر شد، سازه به طبقه ۶۹ رسیده بود، اما پیشرفت پروژه طی ماههای اخیر به میزانی بود که این بنا در هفتههای گذشته از مرز ۱۰۰ طبقه عبور کرد؛ دستاوردی که تاکنون تنها حدود ۲۵ ساختمان در سراسر جهان به آن دست یافتهاند.
برج جیئیسی پس از پایان ساخت به ۵۹ آسانسور مجهز خواهد بود و در مجموع حدود نزدیک به ۵۳۰ هزار متر مربع فضای داخلی در اختیار ساکنان، گردشگران و کسبوکارها قرار خواهد داد.
دفتر معماری «آدریان اسمیت و گوردون گیل»، که طراحی این پروژه را بر عهده دارد، بهتازگی تایید کرده است که این برج دستکم ۱۵۷ طبقه خواهد داشت. ارتفاع نهایی ساختمان نیز بیش از یک کیلومتر خواهد بود، که به شکلی چشمگیر بیش از ارتفاع بلندترین ساختمان کنونی جهان است.
برای مقایسه، برج خلیفه در دبی، که هماکنون بلندترین ساختمان جهان است، ۸۲۸ متر ارتفاع دارد. افزون بر این، ارتفاع برج جیئیسی تقریبا دو برابر بلندترین آسمانخراش ایالات متحده، یعنی مرکز تجارت جهانی یک در نیویورک، با ارتفاع ۵۴۱ متر خواهد بود.
دستیابی به چنین ارتفاعی نیازمند طراحی سازهای بسیار پیچیده و دقیق است، سازهای که بتواند هم وزن ساختمان و هم فشارهای ناشی از باد را در این ارتفاع تحمل کند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
شرکت مهندسی «تورنتون توماستی»، که در اجرای این پروژه مشارکت دارد، درباره رویکرد مهندسی این برج توضیح میدهد: «در خاورمیانه، بتن حرف اول را میزند. بنابراین چرا برای ساخت برج جده از روشهای رایج و موفق منطقه استفاده نکنیم؟ ما دقیقا همین کار را انجام دادیم و سازهای بتنی طراحی کردیم که از شیوههای ساختوساز و مقاومتهای متداول بتن در منطقه بهره میبرد.»
این شرکت میگوید ساختار مهندسی برج در عین عظمت، ساده طراحی شده است. در این سازه، خبری از ستونهای اضافی، بازوهای جانبی، تیرهای انتقالی، مهاربندهای پیچیده و انتقالهای عمودی متداول در برخی آسمانخراشهای فوقبلند نیست.
به گفته مهندسان پروژه، تمامی دیوارهای سازه به یکدیگر متصل شدهاند و هر جزء سازه به گونهای طراحی شده که در برابر فشار باد و جاذبه زمین مقاومت کند. این رویکرد باعث شده فرایند ساخت با سرعت بیشتری انجام شود.
رسانه نیوزاطلس مینویسد که در زیر این سازه عظیم یکی از بزرگترین سامانههای پیسازی بتنی جهان قرار دارد. وزن برج روی شالودهای بتنی به ضخامت پنج متر استوار شده که خود آن روی ۲۷۰ شمع حفاریشده قرار دارد. قطر هر یک از این شمعها به ۱.۸ متر میرسد و برخی از آنها تا عمق ۱۰۵ متری زمین فرو رفتهاند تا بتوانند وزن سازهای با ارتفاع بیش از یک کیلومتر را تحمل کنند.
پس از پایان ساخت، برج جیئیسی مرتفعترین سکوی تماشای جهان را نیز در خود جای خواهد داد، سکویی که بازدیدکنندگان میتوانند از آن چشماندازی بیسابقه از شهر جده، دریای سرخ و مناطق اطراف را مشاهده کنند.
این پروژه، که پیشتر با نامهای «برج پادشاهی» و «برج جده» شناخته میشد، در مرکز یک طرح توسعه شهری جدید در شهر بندری جده قرار دارد. فضای داخلی آن علاوه بر سکوی تماشای مرتفع، شامل هتلی لوکس، فضاهای اداری و مجموعه آپارتمانهای مجلل خواهد بود.
برج جیئیسی تنها یکی از مجموعه پروژههای عظیمی است که عربستان سعودی در سالهای اخیر برای تغییر چهره اقتصادی و گردشگری این کشور معرفی کرده است. این کشور با اجرای مجموعهای از طرحهای بلندپروازانه میکوشد عنوان «یکی از مهمترین مقاصد گردشگری و سرمایهگذاری جهان» را همچنان حفظ کند.
با این حال، برخی از مشهورترین طرحهای موسوم به «پروژههای کلان» عربستان سعودی در سالهای اخیر با تعدیل اهداف، کاهش مقیاس یا حتی توقف بخشی از طرح اولیه روبهرو شدهاند. پروژههایی مانند «لاین» و «مکعب» از جمله نمونههاییاند که گزارشهایی درباره بازنگری در ابعاد و اهداف آنها منتشر شده است.
در مقابل، برج جیئیسی پس از سالها تاخیر و وقفه در ساختوساز، اکنون بار دیگر با سرعت در حال پیشرفت است و به نظر میرسد مقامهای سعودی مصمماند این پروژه نمادین را به سرانجام برسانند.
اگر روند فعلی ادامه پیدا کند، عربستان سعودی در سالهای آینده نهتنها دارنده بلندترین ساختمان جهان خواهد شد، که این سازه نخستین سازه تاریخ بشر خواهد بود که ارتفاعش از مرز یک کیلومتر فراتر خواهد رفت؛ دستاوردی که فصل تازهای را در تاریخ معماری و مهندسی آسمانخراشها رقم خواهد زد.
