واخان؛ گذرگاه راهبردی طالبان برای نزدیکی بیشتر به چین

حدود سه هفته پیش یگان هزار نفری وابسته به رهبر طالبان از این منطقه بازدید کردند

معاون پلیس مرزی طالبان در هنگام بازدید از پاسگاه‌های طالبان در واخان:@ABPreal1/X

مولوی عبدالمنان حسن، معاون فرمانده پلیس مرزی طالبان، از پاسگاه‌ها و تاسیسات طالبان در شهرستان واخان استان بدخشان افغانستان دیدار کرد. واخان به دلیل هم‌‌مرز بودن با پاکستان، چین و تاجیکستان، یکی از نقاط استراتژیک افغانستان به شمار می‌رود. 

بر اساس اطلاعیه پلیس مرزی طالبان، عبدالمنان حسن به نیروهای طالبان دستور داده است که همکاری‌شان با ساکنان بومی واخان را افزایش دهند. 

Read More

This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)

از آغاز سال جاری تاکنون، چندین مقام ارشد طالبان از شهرستان واخان، به‌‌ویژه مرز افغانستان با چین، بازدید کرده‌اند. 

حدود سه هفته پیش نیز یگان هزار نفری وابسته به ملا هبت‌الله آخندزاده، رهبر طالبان، به مرز واخان با چین رفتند و از این منطقه بازدید کردند. این یگان هزار نفری برای کنترل معادن در بدخشان، به‌‌ویژه معادن طلا، و تامین امنیت آنها تشکیل شده است و بیشتر نیروهای آن از طالبان استان‌های جنوبی افغانستان‌اند. البته شماری از این نیروها در نقاط مرزی بدخشان نیز مستقر شده‌اند. 

هرچند رژیم طالبان می‌کوشد حضور نیروهایش در شهرستان واخان، به‌ ویژه در مرز با چین، را افزایش دهد، اما برخی از تاسیسات و قرارگاه‌های نیروهای مرزی که در دوره حکومت پیشین افغانستان ساخته شده بودند، به دلیل بی‌توجهی طالبان عملا مخروبه شده‌اند. 

ویدیویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است نشان می‌دهد که به دلیل وزش باد، ماسه و شن وارد یکی از قرارگاه‌های نیروهای مرزی حکومت پیشین افغانستان در شهرستان واخان شده و این قرارگاه عملا بی‌استفاده مانده است. ماسه و شن به حدی وارد این قرارگاه شده‌ که ورودی‌های این پاسگاه پوشیده شده‌اند. 

با این حال، برای رژیم طالبان، اتخاذ تدابیر شدید امنیتی در مرز تاجیکستان در مقایسه با مرز چین اهمیت کمتری دارد. تاجیکستان تنها کشور در میان همسایگان افغانستان است که سفارت افغانستان در شهر دوشنبه را به طالبان واگذار نکرده است و همچنان محمد ظاهر اغبر، سفیر دوره نظام جمهوریت، مدیریت آن را برعهده دارد. 

در مقابل، چین روابط نزدیک سیاسی، اقتصادی و دیپلماتیک با طالبان دارد و در بخشی از پروژه‌های اقتصادی افغانستان، از جمله استخراج معادن، به‌‌ویژه معادن طلا، با طالبان همکاری می‌کند. 

پکن از حضور ستیزه‌جویان، از جمله جنگجویان اویغور، در افغانستان نگران است و از طالبان خواسته است که برای تامین امنیت مرزهای این کشور اقدام کنند و اجازه ندهند تهدید ستیزه‌جویان و گروه‌های تروریستی منافع چین را به خطر اندازد. 

رژیم طالبان در استان بدخشان می‌کوشد شمار نیروهای پشتون‌تبار را در این استان افزایش دهد. این در حالی است که در طول چهار سال و نیم گذشته، قدرت طالبان تاجیک‌تبار در این استان، که از پایگاه‌های اصلی نفوذ آنان به شمار می‌آمد، کاهش یافته است. برخی ناظران سفر و حضور مقام‌های پشتون‌تبار طالبان، از جمله مولوی عبدالمنان حسن را در همین چارچوب تحلیل می‌کنند. 

تحلیلگران معتقدند که افزایش توجه طالبان به شهرستان واخان تنها جنبه امنیتی ندارد، بلکه با تلاش این گروه برای گسترش روابط اقتصادی با چین، تامین امنیت پروژه‌های سرمایه‌گذاری و استخراج معادن نیز مرتبط است. پکن در سال‌های اخیر همکاری‌های اقتصادی‌اش با طالبان را در بخش‌های مختلف گسترش داده است.  

واخان افزون بر اهمیت امنیتی، به لحاظ اقتصادی نیز جایگاه ویژه‌ای دارد. رژیم طالبان مدعی است که برای اتصال مستقیم افغانستان به چین در حال ساخت مسیری زمینی از طریق دهلیز واخان است. طالبان می‌گویند تکمیل این مسیر زمینه صادرات و واردات مستقیم میان افغانستان و چین را فراهم می‌کند و وابستگی افغانستان به مسیرهای حمل‌ونقل در کشورهای دیگر را کاهش می‌دهد. مقام‌های طالبان بارها تاکید کرده‌اند که ایجاد این مسیر به گسترش روابط تجاری با چین، افزایش سرمایه‌گذاری‌های اقتصادی در افغانستان و تقویت همکاری‌های اقتصادی دو طرف کمک می‌کند. 

بیشتر از جهان