نتایج یک پژوهش تازه نشان میدهد راز تثبیت وزن پس از کاهش شاید در جایی پنهان است که کمتر کسی به آن فکر میکند؛ در میان میلیاردها باکتری روده انسان.
محققان در مطالعهای که در نشریه علمی «نیچر مدیسین» (Nature Medicine) منتشر شده، نقش نوعی باکتری روده به نام «آکرمانسیا موسینیفیلا» را بررسی کردهاند. ظاهرا این باکتری به افراد کمک میکند پس از کاهش وزن، دوباره اضافهوزن پیدا نکنند.
آزمایشی برای جلوگیری از بازگشت وزن
فاکسنیوز مینویسد که در این پژوهش ۹۰ فرد دارای اضافهوزن و مبتلا به چاقی در هلند شرکت کردند. همه داوطلبان ابتدا یک برنامه غذایی کمانرژی هشت هفتهای را آغاز کردند و از آنها خواسته شد حدود ۸ درصد وزن بدنشان را کاهش دهند. پس از پایان این مرحله، شرکتکنندگان وارد دورهای ۲۴ هفتهای برای تثبیت وزن شدند. در این مرحله، افراد به شکل تصادفی به دو گروه تقسیم شدند: یک گروه مکمل حاوی شکل پاستوریزهشده (غیرفعال) باکتری آکرمانسیا را دریافت کرد و گروه دیگر دارونما را.
تفاوت معنادار میان دو گروه
نتایج نشان داد افرادی که مکمل آکرمانسیا مصرف کرده بودند، در طول دوره پیگیری به طور میانگین تنها حدود ۱.۲ کیلوگرم وزن اضافه کردند، در حالی که این رقم در گروه دارونما به حدود ۳.۲ کیلوگرم میرسید. به گفته پژوهشگران، این اختلاف از نظر آماری معنادار است و نشان میدهد این باکتری میتواند در تثبیت وزن پس از کاهش نقش موثری ایفا کند.
محققان در عین حال تاکید کردند که میزان اثربخشی این روش به ترکیب باکتریهای روده هر فرد بستگی دارد و ممکن است همه افراد به یک اندازه از آن بهرهمند نشوند. همچنین در طول مطالعه هیچ عارضه جانبی جدی ناشی از مصرف این مکمل گزارش نشد.
چرا این یافته اهمیت دارد؟
یکی از چالشهای اصلی در درمان چاقی بازگشت بخشی از وزن ازدسترفته پس از پایان دوره رژیم غذایی است. به همین دلیل، یافتن روشهایی برای تثبیت وزن در بلندمدت اهمیت بسیاری دارد. پژوهشگران بر این باورند که نتایج این مطالعه میتواند به توسعه راهکارهای تازهای برای کمک به افرادی بینجامد که پس از ماهها تلاش با مشکل بازگشت وزن مواجه میشوند.
Read More
This section contains relevant reference points, placed in (Inner related node field)
کارشناسان چه میگویند؟
دکتر پیتر بالاز، متخصص غدد و کاهش وزن در نیویورک و نیوجرسی که در این پژوهش مشارکت نداشت، این پژوهش را یک کارآزمایی «با طراحی دقیق و خوب» توصیف کرد. او در گفتگو با فاکس نیوز تاکید کرد: «اینکه یک باکتری روده به تنهایی بتواند بازگشت وزن را تا این اندازه کاهش دهد، یافتهای بسیار چشمگیر است. بسیاری از پروبیوتیکهایی که تاکنون بررسی شدهاند، اثربخشی بسیار محدودتری نشان دادهاند و همین موضوع این یافته را قابل توجه میکند.»
این باکتری چگونه عمل میکند؟
به گفته بالاز، آکرمانسیای پاستوریزهشده در واقع یک پروبیوتیک زنده نیست، بلکه از طریق اجزای این باکتری، بهویژه پروتئینی با نام «آموک ۱۱۰۰» عمل میکند. او توضیح داد: «این پروتئین به تقویت سد محافظ روده، کاهش التهابهای خفیف و حمایت از عملکرد سالم سوختوساز بدن کمک میکند.»
به گفته این متخصص، بدن انسان پس از کاهش وزن معمولا تلاش میکند ذخایر چربی ازدسترفته را دوباره بازسازی کند، اما به نظر میرسد آکرمانسیا برخی از پیامهای زیستی مسئول این روند را تضعیف میکند و در نتیجه تثبیت وزن آسانتر میشود.
هنوز برای نتیجهگیری قطعی زود است
بهرغم نتایج امیدوارکننده، پژوهشگران تاکید میکنند که این مطالعه محدودیتهایی نیز دارد، از جمله اینکه تعداد شرکتکنندگان نسبتا کم بوده و دوره پیگیری تنها ۲۴ هفته طول کشیده است. بنابراین هنوز مشخص نیست که این اثرات در بازههای زمانی طولانیتر نیز دوام داشته باشند یا نه.
افزون بر این، شرکتکنندگان پس از پایان رژیم برای کاهش وزن از برنامه غذایی استاندارد و یکسانی پیروی نمیکردند و مجاز بودند هر غذایی را که میل داشتند مصرف کنند؛ موضوعی که میتواند بر نتایج نهایی تاثیر گذاشته باشد.
کارشناسان هشدار میدهند که آکرمانسیا را نباید همچون یک راهحل معجزهآسا برای کاهش وزن معرفی کرد. دکتر بالاز تاکید کرد: «این مکمل به تثبیت وزن کمک میکند نه به کاهش اولیه وزن. همچنین هنوز شواهد کافی درباره اثربخشی و ایمنی مصرف آن در دورههای طولانیتر از ۲۴ هفته وجود ندارد.»
او افزود که این روش نمیتواند جایگزین رژیم غذایی سالم، فعالیت بدنی منظم و مشاوره پزشکی شود و در بهترین حالت باید آن را ابزاری کمکی در کنار سایر راهکارهای کنترل وزن تلقی کرد.
با این حال، این پژوهش بار دیگر توجه دانشمندان را به نقش مهم باکتریهای روده در تنظیم وزن، سوختوساز بدن و سلامت عمومی جلب کرده است؛ حوزهای که بسیاری از متخصصان آن را یکی از امیدوارکنندهترین مسیرهای پژوهشی در مبارزه با چاقی در سالهای آینده میدانند.
